Ring­lees chal­len­ge Schol­ek­sters voor­jaar

Aan het einde van de winter vertrekken de Scholeksters die aan de kust overwinteren naar hun broedgebieden in het binnenland. Daar verzamelen ze zich eerst in grote groepen die worden aangeduid als sozen. Die sozen vind je vaak aan de rand van water (Figuur 1).

Bruno Ens

Figuur 1. Scholeksters op de soos bij Twisk op 28 februari 2023. 

Omdat er zoveel Scholeksters bij elkaar zitten is dat de meest effectieve manier om in het binnenland veel gekleurringde Scholeksters af te lezen. Zo kun je vaststellen of de broedvogels nog leven, of ze nog steeds in hetzelfde gebied broeden en of zich nieuwe (jonge) vogels in het gebied hebben gevestigd of het gebied verkennen. Dat laatste is heel interessant, want jonge vogels kunnen zich vestigen in het gebied waar ze zijn opgegroeid, maar ook ver daarbuiten. Die kunnen dus overal opduiken. We hebben de puntentelling zo gemaakt dat het loont om sozen te bezoeken waar zelden tot nooit wordt afgelezen. Je krijgt punten per uniek kmhok per maand, 1 punt voor een kusthok, 2 punten voor binnenland hok. Je krijgt dubbele punten voor kmhok waar vorig jaar geen aflezing was. Voor de stand van zaken, zie https://portal.sovon.nl/portal/jaar/scholekster_challenge/.

Een heel mooi voorbeeld zijn de aflezingen van BRB-BEYE op de soos bij de Zegerplas in Alphen aan de Rijn (Figuur 2). BRB-BEYE is in januari 2017 gevangen als tweede kalenderjaar (dus geboren in 2016). De zomers van 2017 en 2018 bleef de vogel in het overwinteringsgebied. Jonge vogels gaan pas na een paar jaar concurreren om een broedterritorium. De laatste waarneming in het wintergebied dateert van 2018 https://submit.cr-birding.org/animals/67268/LcZKjDTiRMSLXpRTgFVG/. Zeven jaar later zag Auke Lever deze vogel voor het eerst weer, maar nu op een soos in een potentieel broedgebied: de Zegerplas aan de rand van Alphen aan de Rijn. Op 14 februari van dit jaar was de vogel daar weer aanwezig.

Foto links: Auke Lever

Figuur 2. Links: BRB-BEYE op de soos op de waterski schans op de Zegerplas op 14 februari 2026. Rechts: de waterskischans in bedrijf.